Werken in je pyjamabroek

Waarom we ook na de crisis het thuiswerken moeten omarmen

De coronacrisis brengt veel leed met zich mee, maar vandaag wil ik het hebben over iets waarvan ik vurig hoop dat we er nooit meer vanaf zullen raken: het thuiswerken.

Al jaren werk ik vanuit huis, en vaak ook met opdrachtgevers die met remote teams werken. Meewarig beschouwde ik altijd de forens, vloekend in een file of een drukke trein, dag in dag uit, uitgeblust van de ongezonde situatie die de kantoortuin heet. ’s Winters weggaan en thuiskomen in het donker, de dagelijkse social talk met collega’s, het lunchen in een kantine.

In mijn vorige leven heb ik weleens bij bedrijven gewerkt waar thuiswerken geen optie was. Inklokken op kantoor was heilig en het maakte minder uit uit wat je precies deed, als je maar aanwezig was. Het liefste zo vroeg mogelijk, ochtendmensen zijn in de corporate wereld superieur.

Nu zie ik dat soort bedrijven trots filmpjes delen over hun toegewijde medewerkers die thuis aan het werk zijn. Dat stemt hoopvol.

Ik hoop dat bedrijven inzien hoeveel baat ze erbij kunnen hebben. Je stelt mensen tenslotte in staat om hun werk zo in te richten waarbij zij het beste gedijen. ’s Ochtends vroeg of juist ’s avonds laat productief? Met muziek aan of juist in een stille werkkamer? Een strak opgeruimde werkplek of een gezellige bende vol kruimels en post-its? Als jij er maar gelukkig van wordt en vooral: de beste resultaten mee kunt behalen.

Productiviteit vs Creativiteit
Een werkdag op ‘kantoor’ bestaat grofweg uit twee soorten arbeid: productie en creatie. Voor productiewerk is concentratie, structuur en organisatie nodig. Ik bewaar dit soort klussen zelf altijd voor de ochtend: ik raak dan nog niet snel afgeleid en kan mooi in mijn ‘cocon’ de dingen afmaken die nu eenmaal moeten, zoals administratie. Het meer creatieve werk is heel anders: je gedachten moeten de vrije loop krijgen, hokjesdenken past daar niet bij. Veel mensen krijgen de meest creatieve ideeën dan ook niet achter een computer maar onder de douche, op de fiets of tijdens het sporten – drie zaken die op een kantoor nogal lastig zijn.

Vaak maken wantrouwende werkgevers dan ook het onderscheid tussen werken en vrije tijd, terwijl dat verschil in feite niet bestaat. Iemand kan acht uur lang op een kantoor zitten maar wel kostbare tijd weglummelen op social media of roddelend bij de koffieautomaat. Thuis kun je feitelijk veel efficiënter werken. Misschien ben je tussendoor ook wel bezig met de was opvouwen of de hond uitlaten, maar dat zorgt juist voor een fris hoofd waar nieuwe ideeën en oplossingen kunnen opborrelen. Na zo’n time-out knal je dat ene rapport er in één klap uit.

Verantwoordelijk voor je eigen toko
Het is van groot belang om vertrouwen te krijgen van je werkgever. We weten uit allerlei onderzoeken dat waardering en erkenning het meest motiveert, méér nog dan salaris! Een inklokcultuur werkt daarom contraproductief. Het vertrouwen krijgen om je werk te doen op jouw manier, zodat jij de beste resultaten kan halen: dat is de ultieme vorm van erkenning.

Ik voel me altijd verantwoordelijk voor mijn werk, voor mijn ‘stukje van de toko’. Dat betekent ook dat ik ’s avonds en in het weekend bezig ben als dat moet. En ja, dat ik soms op maandagmiddag of een ander kantooruur ergens in een bos loop of in de supermarkt – of gewoon loop te lummelen in huis.

Chronische jetlag
Natuurlijk is persoonlijk en nabij contact belangrijk. Fysiek aanwezig zijn zorgt ervoor dat je snel even kunt overleggen, hardop kunt denken en elkaar beter begrijpt. Mijn favoriete opdrachtgever organiseert daarom twee keer per jaar een meetup om iedereen face to face te kunnen spreken. En daar komt dan wel eens een vliegtuig aan te pas, maar er wordt dan wel echt een week intensief met elkaar samengewerkt – en kun je weer een half jaar vooruit. Dat is vele malen effectiever dan al die korte businesstripjes waarin mensen heen- en weer vliegen voor een kort overleg. We zien nu dat, (surprise!) videobellen eigenlijk prima werkt. Het is even wennen, maar hé, zelfs je moeder kan nu Facetimen.

Er zijn mensen die in een chronische jetlag leven, die vaker in hotels rondhangen dan thuis en die drugs, mindfulnesscursussen of héél veel spullen nodig hebben om nog een beetje te voelen dat ze leven. Dat is allemaal niet meer nodig als we die topoverleggen gewoon voeren in onze pyjama achter de computer. En hóe leuk: met al die vrolijke honden, katten en peuters op de achtergrond wordt bovendien zichtbaar dat we allemaal gewoon mens zijn. Misschien maakt het ons wat zachter, rustiger, ontspannender. Kunnen we eindelijk ook weer verstandige beslissingen maken voor de wereld.

Lekker bij de koffieautomaat
En natuurlijk, thuiswerken is niet voor iedereen ideaal. Sommige mensen gedijen prima in een werkomgeving met collega’s en kantoorhumor. En dat is prima, laat hen lekker met de bammetjes elke dag naar het werk gaan. Ik gun hen een rustige trein met een zitplaats, een lege snelweg met schone lucht en fluitende vogels. Please?